Instytut Botaniki im. W. Szafera Polskiej Akademii Nauk - W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences

CHECKLIST OF POLISH LARGER BASIDIOMYCETES

Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski

series: BIODIVERSITY OF POLAND, Vol. 7

Władysław WOJEWODA

Copyright © W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003;  812 p. / B5

This volume was published with the financial support of the W. Szafer Foundation for Polish Botany (based on decision No. 9II/P/DS/03 of the Minister of Science, the Chairman of the State Committee for Scientific Research)

ISBN 83-89648-09-1

zakup: przejdź do Księgarni IB PAN

CONTENTS - SPIS TREŚCI

INTRODUCTION / WSTĘP -  7 / 11
Sources of information / Żródła informacji - 8 / 12
Method of presentation / Sposób prezentacji - 8 / 12
Taxonomic issues, Latin nomenclature of fungi and vascular plants / Ujęcia taksonomiczne i nomenklatura łacińska grzybów oraz roślin - 8 / 12
Uncertain species / Gatunki wątpliwe - 9 / 13
Polish names of fungi / Polskie nazwy grzybów - 9 / 13
The number of Basidiomycete taxa reported from Poland / Liczba gatunków Basidiomycetes stwierdzonych dotychczas w Polsce - 9 / 15
Potential number of Polish Basidiomycetes / Potencjalna liczba polskich Basidiomycetes - 9 / 15
Plant communities / Zbiorowiska roślinne - 9 / 15
Physico-geographical regions of Poland / Podział fizycznogeograficzny Polski - 9 / 15
Threatened Basidiomycetes in Poland and selected European countries / Zagrożenie grzybów w Polsce i wybranych krajach europejskich - 9 / 15
CLASSIFICATION OF LARGER BASIDIOMYCETES / PODZIAŁ SYSTEMATYCZNY BASIDIOMYCETES - 17
ABBREVIATIONS /
SKRÓTY - 21
Syntaxonomic units / Zbiorowiska roślinne - 21
Red-List and Red-Books of fungi / Czerwone Listy i Czerwone Księgi grzybów - 23
Countries / Państwa - 23
Categories of threat /  Kategorie zagrożenia - 23
Author's names / Nazwiska autorów - 23
References / Literatura - 24
Months / Miesiące - 26
Periodicals / Czasopisma - 26
Polish National Parks / Polskie parki narodowe - 26
Other abbreviations / Inne skróty - 26
THE PHYSIOGEOGRAPHICAL REGIONS OF POLAND /  REGIONY FIZYCZNOGEOGRAFICZNE POLSKI - 29
LIST OF SPECIES / 
LlSTA GATUNKÓW - 31
REFERENCES /
LITERATURA - 697
INDEX OF POLISH NAMES (GENERA AND SPECIES OF FUNGI) /
INDEKS POLSKICH NAZW (RODZAJE i GATUNKI GRZYBÓW) - 755
APPENDIX /
UZUPEŁNIENIE - 811.

INTRODUCTION (fragm.)

The Basidiomycetes are a large, diverse and very important class of fungi. Among them are mycorrhizal fungi, which play a very important role in the life and development of plants, especially the trees and shrubs with which they live in symbiosis. Most fungi are parasites which attack living plants, and saprobes which live on decaying dead organic matter, including wood in buildings and other structures. Their destructive action has negative economic consequences for humans. Hundreds of basidiomycete mushrooms are known. Their basidiocarps are diverse, and are used as food not only by humans but above all by animals in the wild. Some of them are poisonous to both humans and animals. From time immemorial their fruitbodies have been used in folk medicine to treat ailments of all kinds, and today many of them are being investigated for the production of medicines. The Basidiomycetes play a significant role in nature and have a huge impact on the functioning of ecosystems.
The intensive growth of industry, agriculture and urbanization threaten the world of fungi, and this in turn has serious consequences for the whole environment. Thus it is all the more important to understand their role in biodiversity, their ecological significance, and the degree to which they are threatened. In this list of species of Polish Basidiomycetes, the author presents data relevant to these questions. It is the first checklist of Polish Basidiomycetes, and follows the system of Kirk et al. (2001).
The data presented here were compiled from 1990 to 2003. The author intended to include all the available data about the taxa reported from Poland, but could not find all the needed papers published in Polish or foreign journals. Data on the distribution of Basidiomycetes in Poland and references for the main taxonomic works and Polish mycological studies are included. The author hopes that this book will serve as a basic source in mycology and phytopathology, and that it will be useful in other branches of science dealing with nature conservation, environmental protection, forestry, agriculture, food industry, pharmacy and medicine (e.g., toxicology). It provides information for the scientist, the university student, the classroom teacher, and the staff of national parks, nature reserves, departments of environmental protection, and health authorities.
The book was compiled in the Department of Mycology of the W. Szafer Institute of Botany of the Polish Academy of Sciences, by one my-cologist with the help of one technical assistant. It contains about 6,000 Latin names and more than 5,000 Polish names of fungi species, and gives hundreds of site names, geographical locations, dates and abbreviations. In gathering and processing this huge amount of data, some errors may have appeared. The author welcomes all critical remarks, corrections and additions, which will be considered for incorporation into the second edition of this book. We consider this edition to be the first stage of a large work in progress.
(...)

WSTĘP (fragm.)

Podstawczaki Basidiomycetes - to bardzo duża i bardzo ważna grupa grzybów. Wśród nich są niezwykle istotne dla życia i rozwoju roślin, a zwłaszcza drzew i krzewów grzyby mikoryzowe żyjące z tymi roślinami w symbiozie, są liczne, bardzo cenne grzyby jadalne, jest też wiele gatunków pasożytniczych porażających żywe rośliny, saprobów niszczących drewno użytkowe, np. w budownictwie, są też grzyby trujące, powodujące ciężkie schorzenia, a nawet śmierć. Podstawczaki stanowią pokarm nie tylko dla ludzi, ale przede wszystkim dla wielu zwierząt żyjących w wolnej przyrodzie. Nie ma grzybów bezwzględnie „dobrych" i bezwzględnie „złych". Wszystkie one odgrywają doniosłą rolę w przyrodzie i w gospodarce człowieka. Od niepamiętnych czasów niektóre grzyby podstawkowe były stosowane w medycynie ludowej do leczenia różnych chorób. Również dzisiaj prowadzone są poszukiwania leków, które można otrzymać z owocników grzybów. Niekorzystne zmiany wprowadzone przez człowieka zagrażają wielu grzybom.
Zachodzi pilna potrzeba poznania składu gatunkowego polskich podstawczaków, ich bioróżnorodności, ekologii, znaczenia i zagrożenia. Takie zadanie w założeniu autora ma spełniać niniejsza książka. Jest to pierwsze całościowe, krytyczne zestawienie grzybów wielkoowocnikowych zaliczanych do klasy podstawczaków Basidiomycetes (w ujęciu Kirka i in. 2001). Powstało ono w ciągu czternastu lat pracy, w latach 1990-2003.
Autor starał się uwzględnić możliwie jak najwięcej gatunków stwierdzonych dotychczas w naszym kraju, z pewnością jednak nie udało mu się dotrzeć do wszystkich prac publikowanych w Polsce, a w szczególności do publikacji zagranicznych, w których mogą się znajdować dane dotyczące polskich Basidiomycetes. Cytowana polska literatura mikologiczna obejmuje większość pozycji wydanych w naszym kraju, jednak nie jest to pełny wykaz wszystkich źródeł z informacjami o polskich podstawczakach. Autor nie ograniczył się tylko do literatury dotyczącej rozmieszczenia podstawczaków w Polsce, uwzględnił także m.in. podstawową literaturę taksonomiczną i polskie bibliografie mikologiczne.
 
Autor ma nadzieję, że ta książka będzie przydatną pozycją nie tylko dla szeroko pojętych badań podstawowych w mikologii i fitopatologii, ale także dla różnych dziedzin aplikacyjnych, związanych z ochroną przyrody i środowiska, leśnictwem, rolnictwem, przemysłem spożywczym, farmacją i medycyną (np. z toksykologią); służyć będzie także upowszechnianiu wiedzy o grzybach. Opracowanie to może być źródłem informacji dla pracowników naukowych i studentów szkół wyższych, nauczycieli i uczniów szkół średnich, pracowników Parków Narodowych i Parków Krajobrazowych, Wydziałów Ochrony Środowiska w urzędach wojewódzkich i powiatowych oraz Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych.
Opracowanie to zostało wykonane tylko przez jednego mikologa, z pewną pomocą drugiej osoby -dokumentalisty z Zakładu Mikologii IB PAN. Autor nie dysponował żadnymi, nawet najmniejszymi środkami finansowymi, więc nie mógł zorganizować większego zespołu wykonawców. Tekst tego opracowania jest bardzo trudny. Zawiera ok. 6 tysięcy nazw łacińskich i ponad 5 tysięcy nazw polskich (razem ponad 11 tysięcy nazw), setki nazwisk, miejscowości dat i innych liczb, liczne skróty. To wszystko powoduje, że z pewnością nie udało się uniknąć błędów i pomyłek. Autor ma nadzieję, że mimo wszystkich niedoskonałości, książka spełni pozytywną rolę i przyda się nie tylko mikologom. Prosi użytkowników książki o wyrozumiałość i wybaczenie błędów, a także o publikowanie i korespondencyjne lub osobiste przekazywanie krytycznych uwag, uzupełnień i poprawek, które bardzo się przydadzą do przygotowania ewentualnego drugiego wydania tej listy, które być może ukaże się po jakimś czasie. To pierwsze wydanie z konieczności trzeba traktować jako robocze.
(...)


zamknij okienko / close this window !