Instytut Botaniki im. W. Szafera Polskiej Akademii Nauk - W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences


Red list of plants and fungi in Poland
Czerwona lista roślin i grzybów Polski

edited by: Zbigniew MIREK, Kazimierz ZARZYCKI, Władysław Wojewoda, Zbigniew SZELĄG

W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences
Kraków 2006

Published, sold and distributed by W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences Lubicz 46, PL-31-512 Kraków, Poland

ISBN: 83-89648-38-5

99 str., B5 

zakup: przejdź do Księgarni IB PAN

CONTENTS

Preface

We are pleased to present the readers with the third edition of Red List of plants and fungi in Poland. Like the former editions it covers all the systematic groups, traditionally assigned to the plant world, except for mosses. As potential authors have not produced a section dedicated to mosses we must refer the interested readers in this subject to the publication by Żarnowiec J., Stebel A. & Ochyra R. (2004): Threatened moss species in the Polish Carpathians in the light of a new Red list of mosses in Poland [In: A. Stebel & R. Ochyra (eds), Bryological studies in the Western Carpathians. Sorus, Poznań: 9-28] where they may found relatively new data on threats to moss species in Poland, collected in a synthetic table.

Since the time when the second edition of the list had been published, the new system for classifying species at risk, developed under the auspices of the IUCN, has widely been accepted and implemented. This classification has introduced some new categories and a set of qualitative criteria allowing one to assign a species to one of the distinguished categories. However, it has appeared that for most taxonomic groups in Poland the existing data are too sparse, making the use of new categories impossible. Due to lack of adequate information, in case of certain groups we have resigned entirely from using the new cat­egories, when evaluating threat level, and adopted the previous (or only slightly modified) system of classification. In case of lichens the new categories have indeed been used but the original criteria have somewhat been simplified.

Due to different approach we have taken to particular groups, caused mainly by still poor knowledge, we described the adopted categories of threat individually for different taxonomic groups in the introductions to respective chapters. It is our hope that even in the form like this List will achieve its main goals, which are to provide a tool for conservation of plants and fungi and to increase awareness of threats of biological diversity.

It is worth noticing that preparation of the new editions of red lists is required by The European Plant Conservation Strategy and The national strategy of conservation and sus­tainable use of biological diversity. The work on red lists is not a single research effort but a long-term activity aimed to accumulate and improve knowledge on threats to the flora. Each successive edition of the red list gives a more adequate picture of the conservation status of species and help to realize tasks connected with conservation of biological di­versity. Such as these, red lists are also one of the more important tools for implementing sustainable development.

Editors

Przedmowa

Oddajemy do rąk Państwa trzecią już edycję ogólnopolskiej Czerwonej listy roślin i grzybów w Polsce. Podobnie jak w wydaniach poprzednich, obejmuje ona wszystkie grupy systema­tyczne zaliczane tradycyjnie do świata roślin. Jedynym wyjątkiem jest brak listy mchów gdyż potencjalni autorzy nie przygotowali rzeczonego opracowania (w tej materii odsyłamy zainteresowanych do publikacji - Żarnowiec J., Stebel A. & Ochyra R. 2004. Threatened moss species in the Polish Carpathians in the light ofa new Red list ofmosses in Poland. [In: A. Stebel & R. Ochyra (eds), Bryological studies in the Western Carpathians. Sorus, Poznań: 9-28] - gdzie w syntetycznej tabeli można znaleźć względnie nowe dane na temat zagrożenia gatunków mchów w Polsce. Od czasu ukazania się ostatniej edycji listy, na dobre weszła w użycie nowa kategoryzacja zagrożeń opracowana pod egidą IUCN. Wprowadza ona kilka nowych kategorii i ustala precyzyjnie kryteria oraz wartości progowe pozwalające na zaliczenie gatunku do każdej z nich. Dla większości grup taksonomicznych istniejące aktualnie dane okazały się jednak zbyt skąpe, by można było te nowe kategorie zastosować w praktyce. W ocenie zagrożenia niektórych grup, gdzie brak było odpowiednich danych, zrezygnowano z ich użycia zupełnie, przyjmując poprzedni lub jedynie zmodyfikowany nieco system dotychczasowej kategoryzacji. W przypadku porostów zastosowano co prawda nowe kategorie, ale z pewnym uproszczeniem kryteriów.

To z konieczności nieco odmienne w przypadku poszczególnych grup podejście, mające główne swe źródło w słabym wciąż stopniu poznania sprawiło, że przyjęte kategorie za­grożeń omówione zostały odrębnie we wprowadzeniach do poszczególnych rozdziałów po­święconych kolejnym grupom taksonomicznym. Mamy nadzieję, że Lista w tym kształcie dobrze spełni swoje zadania, wśród których jednym z naczelnych jest ochrona świata roślin i grzybów oraz edukacja ekologiczna uwrażliwiająca na problem zagrożenia różnorodności biologicznej.

Warto podkreślić, że przygotowanie nowych edycji czerwonych list jest wymogiem Europejskiej Strategii Ochrony Roślin (The European Plant Conservation Strategy) oraz Krajowej strategii ochrony i umiarkowanego użytkowania różnorodności biologicznej. Praca nad czerwonymi listami nie jest jednorazowym wysiłkiem badawczym, ale aktywno­ścią długofalową nakierowaną na zdobywanie coraz bardziej aktualnej i pełnej wiedzy na temat zjawiska zagrożenia flory. Kolejne wydania list przynoszą coraz bardziej adekwatny obraz stanu faktycznego i stanowią realną pomoc w realizacji zadań związanych z ochroną różnorodności biologicznej. Jako takie, czerwone listy stają się także jednym z ważnych narzędzi realizacji rozwoju zrównoważonego.

Redaktorzy