Instytut Botaniki im. W. Szafera Polskiej Akademii Nauk przez 67 lat działalności IB PAN zyskał opinię ważnego punktu na mapie polskich instytucji naukowych zajmujących się różnymi dziedzinami botaniki. Obecnie, z zespołem 45 naukowców, jest nowoczesną placówką zajmującą się szerokim spektrum badań prowadzonych we współpracy interdyscyplinarnej i międzynarodowej, w wymienionych niżej dziedzinach, dotyczących roślin naczyniowych, mszaków, glonów, śluzowców i grzybów (w tym porostów). Zatrudnieni tu naukowcy są żywo zainteresowani procesami ekologicznymi zachodzącymi na różnych poziomach organizacji, począwszy od molekularnego, poprzez osobniczy, populacyjny i ekosystemowy, aż po zjawiska obserwowane w całej biosferze. IB PAN w swojej działalności łączy tradycję rozwijania kolekcji botanicznych z aktualnymi nurtami badawczymi, w tym badaniami molekularnymi (podejmując m.in. badania z zakresu genomiki muzealnej) oraz ekochemii. Badania prowadzonymi są z wykorzystaniem współczesnych narzędzi badawczych, takich jak np. sekwencjonowanie nowej generacji. Instytut jest jednym z ważniejszych środkowoeuropejskich ośrodków badawczych w zakresie bioróżnorodności, a wśród jego celów strategicznych jest dokumentowanie różnorodności biologicznej świata. Posiadane zbiory należą do największych w kraju naukowych kolekcji botanicznych i mykologicznych. IB PAN Bierze czynny udział w wieloaspektowych badaniach bioty całego świata: Antarktyki, Antarktydy, Afryki, obu Ameryk, Azji, Australii i Europy. Aktualne obszary działalności IB PAN to:

• biogeografia molekularna i systematyka;
• ewolucja i interakcje organizmalne; 
• ekologia funkcjonalna i ewolucyjna; 
• paleo-, archeobotanika i badania paleośrodowiska.


Wybrane tematy badawcze realizowane w 2019 r.


Zak
ład Roślin Naczyniowych:

  • Taksonomia, zmienność genetyczna i chorologia krytycznych lub słabo poznanych grup roślin naczyniowych Polski m.in. gatunków z rodzajów Oenothera, Agrimonia i Leucoium oraz Elymus, Agrostis, Calamagrostis, Deyeuxia i Zingeria;
  • Filogeografia gatunków kserotermicznych w Europie;
  • Filogeografia porównawcza, ewolucja i zmienność genetyczna wybranych gatunków bioty siedlisk górskich i polarnych;
  • Filogeografia i systematyka wybranych grzybów zlichenizowanych w ekosystemach gó

 

Zakład Briologii

  • Taksonomia i filogeneza rodziny Grimmiaceae.


Zak
ład Fykologii:

  • Różnorodność euglenin (Euglenophyta) świata w aspekcie zmian środowiskowych;
  • Bioaktywne związki syntetyzowane przez sinice i glony;
  • Taksonomia i ekologia zielenic (Chlorophyta) ze szczególnym uwzględnieniem Pediastrum;
  • Zróżnicowanie morfologiczne i taksonomiczne stomatocyst złotowiciowców w Afryce;
  • Kryptofity (Cryptophyceae) Polski – taksonomia i ekologia.

 

Zakład Mykologii

  • Powiązania ewolucyjne oraz zróżnicowanie biologiczne grzybów z rzędu Ustilaginales;
  • Grzyby zasiedlające skały oraz materiały budowlane;
  • Taksonomiczno-biogeograficzne badania porównawcze grzybów i śluzowców obszarów gó

 

Zakład Lichenologii

  • Pokrewieństwa filogenetyczne i zróżnicowanie morfologiczne grzybów zlichenizowanych w obszarach tropikalnych Boliwii;
  • Delimitacja gatunków i filogeneza porostów z rodziny Teloschistaceae;
  • Ekologia i systematyka porostów perytecjowych;
  • Specjacja i koncepcja gatunku w symbiozie porostowej Lecanoromycetes.


Zak
ład Ekologii:

  • Rola cyklotydów w mechanizmach obronnych roślin;
  • Interakcje roślina-gleba-mikroorganizmy glebowe w zbiorowiskach leśnych i nieleśnych ze szczególnym uwzględnieniem roślin inwazyjnych;
  • Interakcja pomiędzy obfitością owocowania jarzębiny a dynamiką populacji motyla liścinka jarzębiaczka w karpackim borze górnoreglowym;
  • Zależności między strukturą lasu a liczebnością strzyżyka w Puszczy Niepołomickiej;
  • Zmiany produktywności drzewostanu w warunkach ocieplenia klimatu, w ujęciu przestrzennym i czasowym.

 

Zakład Paleobotaniki

  • Bioróżnorodność i paleoekologia triasowych i jurajskich stanowisk w Polsce i Europie;
  • Flora, roślinność i stratygrafia paleogenu i neogenu Polski w świetle wyników analiz palinologicznych, mikroszczątki grzybów i palinomorf niepyłkowych;
  • Rekonstrukcje zmian klimatu, środowiska oraz wpływu człowieka w plejstocenie i holocenie w oparciu o analizę palinologiczną i makroszczątkow roślin;
  • Przemiany zbiorowisk leśnych na podstawie badań antrakologicznych stanowisk archeologicznych i naturalnych z terenu Polski;
  • Historia roślin uprawnych i użytkowych na podstawie badań


Centrum Edukacji Przyrodniczej

  • Flora Polski – Rośliny Naczyniowe;
  • Taksonomia, chorologia i filogeneza mchów ze szczególnym uwzględnieniem południowych obszarów polarnych;
  • Grzyby ekstremofilne (GE): aspekty geomikrobiologiczne, symbiotyczne i ekofizjologiczne oraz zastosowanie GE w biotechnologii