PROFIL BADAŃ:

Badania prowadzone w Zakładzie Paleobotaniki obejmują zagadnienia dotyczące historii roślinności oraz przemian jakim podlegała szata roślinna i środowiska sedymentacji w ciągu 250 mln lat. Prace mają duże znaczenie dla poznania paleogeografii i ewolucji paleoklimatu minionych okresów geologicznych. Rekonstrukcje opierają się na wynikach analizy pyłkowej i mikropozostałości niepyłkowych oraz badań makroskopowych szczątków roślin, w szczególności kopalnych owoców, nasion, węgli drzewnych, drewna i liści, odkrywanych na stanowiskach naturalnych i antropogenicznych. Oznaczana jest przynależność taksonomiczna i paleośrodowiskowa pozostałości roślin pogrzebanych w osadach z okresu triasu, jury, kredy, paleogenu, neogenu oraz czwartorzędu, odkrywanych na terenie Polski i innych krajów europejskich: Węgier, Niemiec, Ukrainy, Grecji, Cypru, Rosji i Gruzji oraz na Antarktydzie. Badania prowadzone są w szerokiej współpracy międzynarodowej i międzydziedzinowej.

Ważnym nurtem badawczym realizowanym w Zakładzie jest archeobotanika czyli kwestie dotyczące zależności pomiędzy historią osadnictwa i działalnością człowieka a charakterem szaty roślinnej. Podejmowane prace mają na celu poznanie: (1) historii roślin uprawnych; (2) rozwoju rolnictwa i zmian paleodiety w pradziejach, m.in. na podstawie badań izotopów stabilnych azotu i węgla w szczątkach biologicznych; (3) roli roślin dziko rosnących w ekonomii pradziejowej; (4) zaburzeń zbiorowisk leśnych w następstwie eksploatacji drzewostanu, zapisanych m.in. w sekwencjach pyłkowych z rocznie laminowanych osadów jeziornych oraz w danych antrakologicznych; (5) środowiskowych i technologicznych uwarunkowań doboru surowca drzewnego wykorzystywanego w polskich grodach i ośrodkach wczesnomiejskich w średniowieczu.

Zakład Paleobotaniki organizuje konferencje naukowe i warsztaty z zakresu paleoekologii i archeobotaniki, prowadzi działalność popularyzatorską i szkoleniową na różnych poziomach nauczania.

Aktualna tematyka badawcza

  • Bioróżnorodność i paleoekologia triasowych oraz jurajskich stanowisk w Polsce i Europie. M. Barbacka-Bóka, A. Jarzynka
  • Flory liściowe trzeciorzędowej serii węglowej Bełchatowa. G. Worobiec
  • Analiza palinologiczna osadów paleogenu i neogenu z terenu Polski, z uwzględnieniem palinomorf niepyłkowych E. Worobiec
  • Rekonstrukcja przemian zbiorowisk leśnych na podstawie badań antrakologicznych późnoplejstoceńskich i holoceńskich stanowisk archeologicznych i naturalnych z terenu Polski. M. Moskal-del Hoyo
  • Rekonstrukcje zmian klimatu i środowiska w plejstocenie w oparciu o analizę makroszczątków roślin. R. Stachowicz-Rybka
  • Historia roślin uprawnych i użytkowych na podstawie badań archeobotanicznych. A. Mueller-Bieniek
  • Polodowcowa historia roślinności i proces kształtowania krajobrazu kulturowego Polski w kontekście zmian klimatu i rozwoju osadnictwa. A. Wacnik
  • Rekonstrukcja czwartorzędowej roślinności Polski w oparciu o palinologiczne bazy danych i aplikacje programu POLPAL. D. Nalepka