Koszenie zmienia chemię miejskich trawników – nowa publikacja

Jaka jest optymalna częstość koszenia trawników miejskich? Dyskusję na ten temat od lat toczą naukowcy, zarządcy zieleni i mieszkańcy miast. Zwolennicy częstszego koszenia wskazują na względy estetyczne, bezpieczeństwo i funkcjonalność terenów zielonych, natomiast zwolennicy rzadszego koszenia podkreślają jego korzystny wpływ na zróżnicowanie taksonomiczne i strukturalne roślinności oraz ilość zgromadzonej biomasy, a co za tym idzie – także na usługi ekosystemowe, takie jak łagodzenie efektu miejskiej wyspy ciepła czy oczyszczanie powietrza. Jak dotąd w dyskusji pomijano ważny aspekt – skład chemiczny biomasy roślin. Sposób koszenia może nań wpływać, a przez to oddziaływać na organizmy roślinożerne i funkcjonowanie miejskich sieci troficznych.

Na łamach Journal of Environmental Management ukazały się właśnie wyniki badań wskazujące na istnienie związku pomiędzy częstością koszenia a składem chemicznym roślinnej biomasy. Badania przeprowadzono w Krakowie i Katowicach na trawnikach przydrożnych, które koszono 1, 3 oraz 6 razy w roku. Autorzy – zespół naukowców z Instytutu Botaniki im. W. Szafera PAN, Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, kierowany przez dr Małgorzatę Stanek (IB PAN) – wykazali, że częste koszenie istotnie zmienia stechiometrię pierwiastków w nadziemnych częściach roślin. Zwiększa zawartość fosforu, potasu, sodu i magnezu, jednocześnie obniżając stężenia niektórych metali – toksycznego ołowiu, ale też biologicznie ważnych mikroelementów, takich jak żelazo, mangan, miedź czy cynk. Co istotne, część tych zmian nie wynikała ze zmian składu gatunkowego roślinności, lecz była bezpośrednim efektem samego koszenia.

Badanie nie rozstrzyga, czy trawniki należy kosić częściej czy rzadziej, ale pokazuje, że skład pierwiastkowy biomasy roślin – obok jej ilości i różnorodności – powinien być uwzględniany w dyskusji nad sposobami zarządzania zielenią miejską.

Oryginalny artykuł:

Filipiak M., Filipiak Z.M, Kapusta P., Stefanowicz A.M., Banaś A., Biela M., Stanek M. 2026. Mowing reshapes the multielement stoichiometry of aboveground plant matter: A lesson from two cities for urban lawn management. Journal of Environmental Management 411: 130162. DOI

Więcej o wynikach badań można przeczytać w artykule opublikowanym na portalu Nauka w Polsce.

Badania przeprowadzono w ramach projektu ToBeLawn pt. "W stronę lepszego zarządzania zielenią miejską – wpływ koszenia na ekosystem przydrożnych trawników", sfinansowanego ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą "Nauka dla Społeczeństwa" na lata 2023–2025 (NdS/550099/2022/2023), kierowanego przez dr Małgorzatę Stanek.